5954 149 912 98+

خانه » مقالات » عمومی » هتل های مستقل یا هتل های زنجیره ای


chain hotel

از دیر باز همیشه بحث بر این بوده که چگونه مراکز اقامتی با تنوع خاص آنها درجه بندی و رتبه بندی می شوند. آیا برای اجرای این مهم قاعده، شرایط یا استانداردهای خاصی وجود دارد؟ چگونه می شود سطح ارائه خدمات کیفی و کمی مراکز اقامتی در یک کشور اسلامی را با مراکز اقامتی مشابه در یکی از کشورهای اروپائی یا آمریکائی قیاس کرد؟ بنابراین به جهت گستردگی و وسعت این صنعت بسادگی نمی توان یک هتل یا مرکز اقامتی را در یک مقوله مشخصی تعریف نمود. ولیکن موضوعی که قابل تامل     می باشد اینست که بطور کلی مراکز اقامتی یا به طور مشخص تر هتل ها را جهت درجه یا رتبه بندی از چهار منظر مورد بررسی و ارزیابی قرار می دهند که عبارتست از: از لحاظ بزرگی یا کوچکی ( تعداد اتاق )_ از لحاظ بازارهای هدف و نوع نیازهای مشتریان_ از لحاظ سطوح کیفیت و کمیت ارائه خدمات و در پایان از لحاظ مدیریت، مالکیت و وابستگی ها.

در این مختصر، بیشتر تصمیم داریم تا هتل ها را از منظر مقوله آخر یعنی مدیریت، مالکیت و وابستگی ها مورد مطالعه قرار داده و با وضع موجود در میهن عزیزمان ایران قیاس های ضمنی انجام دهیم. به زبان ساده و بطور کل در تقسیم بندی ها یک هتل یا جزء گروه هتل های غیروابسته و مستقل می باشد و یا به گونه ای در عضویت یک گروه یا زنجیره هتلی قرار دارد. یک هتل مستقل با سایر مراکز اقامتی هیچگونه وابستگی و ارتباط مدیریتی نداشته در صورتیکه هتل های عضو یک شبکه، گروه یا زنجیره در ارتباط تنگاتنگ کاری و استراتژی های مدیریتی با یکدیگرند که خود این زنجیره هتل ها حسب اینکه دارای چه نظام و سازمان خاصی باشند از همدیگر متمایز می شوند که بارزترین روش های مدیریت هتل های زنجیره ای عبارتند از: پیمان های مدیریتی، فرانشینزی ( حق امتیازی ) و گروه های ارجاعی و هم افزا.

همانگونه که پیش از این اشاره شد هتل های مستقل هیچگونه ارتباط مالکیت یا مدیریتی با سایر مراکز اقامتی نداشته و به بیان دیگر در هیچ یک از سیاست ها، خط مشی ها، تصمیم گیری ها و حتی الزامات مالی با هتل یا هتل های دیگر در ارتباط نیستند که از نمونه های بارز آن می توان به هتل هایی که عموما توسط اعضاء یک خانواده که خود نیز مالک آن هستند و توسط خود ایشان مدیریت میگردد اشاره نمود. خوش بختانه از این دسته هتل ها نمونه های متعدد در سطح کشورمان وجود دارد که تحقیقا با ارائه خدمات و سرویس های شایسته و با کیفیت توانسته اند جایگاه ویژه ای برای خود در این صنعت اختصاص دهند. مهمترین وجه تمایز و صفت ممیزه این دسته از هتل ها، استقلال در تصمیم گیری های مدیریتی است، بدان مفهوم که برای هرگونه تصمیم سازی و ارائه استراتژی های مدیریتی نیاز به شراکت افکار متعدد نداشته و به راحتی برای جذب حداکثر سهم بازار متناسب با اوضاع اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه تغییر روش داده و قدرت تعامل خود را با متقاضیان خرید خدمات افزایش می دهند. ولیکن از طرفی دیگر، این دسته از هتل ها از تبلیغات گسترده، مشاوره و تعاملات مدیریتی با سایر وابستگان تجاری بی بهره بوده و نمی توانند از حجم گسترده فروش و قدرت خریدهای کلان هتل های زنجیره ای منتفع گردند.

و اما هتل های زنجیره ای، که عموما از یک حداقل استانداردهایی تبعیت کرده و برای خود قوانین و مقررات خاص، خط مشی و سیاست های مشخص و دستورالعملهای معین را تدوین نموده و اعمال می نمایند. به طور یقین هر چه سازمان های مرکزی این دسته از هتل ها نظام مندتر باشند قدرت کنترل واحدهای تابعه آنها از لحاظ ارائه خدمات و رعایت استانداردها قوی تر خواهد بود، همچنانکه در صورت ضعف نظام مرکزی سازمان یک زنجیره ه هتلی، به مدیران هتل های مستقل این اجازه را می دهد که  خلاقانه تر عمل نموده و مستقلا تصمیم گیری و تصمیم سازی نمایند. جهت گروه ها یا زنجیره های هتلی ساختارهای متفاوتی وجود دارد. بعضی از آنها دارای سیستم مالکیت مرکزی هستند و بعضی خیر. از آندسته می توان به عموم گروه های هتل های کشور که وابستگی های دولتی دارند نام برد مانند: گروه هتل های پارسیان، گروه هتل های پارس، گروه هتل های لاله، گروه هتل های هما، گروه هتل های کوثر و گروه هتل های شرکت سرمایه گذاری توسعه ایرانگردی و جهانگردی. بعضی از این زنجیره ها بر روی ساختار فیزیکی و مهندسی ساختمان، مدیریت و استانداردهای مشخصی متمرکز می باشند و بعضی دیگر بر روی تبلیغات، بازاریابی، بازرگانی و خرید و فروش.

شاخص ترین نوع سازمان در هتل های زنجیره ای پیمان های مدیریتی است به گونه ای که هتل های دارای مالکیت  مستقل توسط این سازمانها مدیریت و راهبری می شوند. در این سیستم پیمانکاران می توانند از اجماع چند نفر اشخاص حقیقی تا شرکاء و شرکت های بزرگ حقوقی را شامل  شوند که در پی این نوع سیاست اخیر شرکت جدیدالتاسیس هتل های زنجیره ای مارکوپولو با تیمی مجرب و علمی محور وارد عرصه مدیریتی هتل های کشور شده است. نظام عمومی در این نوع از مدیریت بدان مفهوم می باشد که هتل های ساخته شده و آماده بهره برداری توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی  در قالب یک قرارداد در اختیار تیم های مجرب و با کسوت مدیریتی قرارداده می شود تا به نحو شایسته راهبری و بهره برداری گردد که معمولا زمان این قراردادها طولانی بوده و تیم مدیریتی از محل فروش خدمات و محصولات هتل سهم و میزان کمیسیون توافقی خود را دریافت می نماید. تفاوتهای عمده در نظام های پیمان مدیریتی و فرانشیزی هتل های زنجیره ای در اینست که پیمان های مدیریتی تمرکز  بر روی اعمال مدیریت استاندارد، مدیریت منابع و امور مالی، جذب و آموزش نیروهای انسانی، بازاریابی و فروش و ارائه خدمات رزرواسیون مرکزی است در حالیکه در نظام های فرانشیزی عموم فعالیت ها در جهت ارتقاء قدرت خرید، پشتیبانی و تدارکات، تبلیغات، بازاریابی و بازارداری و برقراری سیستم های ذخیره جا بصورت مرکزی می باشد. هتل های زنجیره ای بین المللی هایت  ( Hyatt) و وست این (Westin) جزء معروف ترین هتل های پیمان مدیریت می باشند.

در خصوص سیستم های فرانشیزی، نظام مدیریت بدین گونه است که تیم مدیریت بصورت اعطای حق امتیاز به مالک یا سرمایه گذار در زمینه های استقرار استانداردهای طراحی و دکوراسیون ساختمان، تجهیزات و دستورالعمل های مدیریتی وارد عمل شده و حق الزحمه خود را در قالب یک قرارداد حقوقی و طبق توافقات حاصله تحصیل می نماید. فعالیتها در این نوع از سازمان می تواند برقراری شبکه های رزرواسیون مرکزی ملی و بین المللی، برنامه های تبلیغاتی ملی، برنامه های آموزش مدیریتی و خدمات خرید و پشتیبانی مرکزی را شامل شود، که معروفترین این زنجیره از نظام ها هتل های بین المللی هالی دی این (Holiday Inn) و شرایتون (Sheraton) می باشند. آخرین نوع از نظام های مدیریتی گروه هتل های زنجیره ای، گروه هتل های ارجاعی و هم افزا می باشد. تنها گروه رسمی موجود با پراکندگی جغرافیایی آنها در کشور گروه هتل های آریا بوده که اجماعی از تعدادی هتل های مستقل بخش خصوصی می باشند. با عنایت به اینکه هر یک از هتل ها دارای استراتژی های مدیریتی خاص خود می باشند ولیکن در پاره ای از جهات دارای وجه مشترکی هستند که مهمترین آنها ارائه خدمات یکپارچه و با کیفیت در راستای جلب رضایت و برآورده ساختن انتظارات میهمانان می باشد. هتل هایی که عضو این زنجیره هستند میهمانان خود را به سایر اعضاء معرفی کرده و تمامی اعضاء از این هم افزائی بهره می گیرند. گروه هتل های بست وسترن (Best Western) بارزترین نمونه از این نوع زنجیره هتل ها می باشد. از دیگر امتیازات این نوع از سازمانها می توان به برقراری فعالیتهای تبلیغاتی و بازاریابی گروهی، سیستم های رزرواسیون مرکزی، خدمات پشتیبانی و تدارکات مرکزی، جذب سرمایه و تامین مالی برای توسعه سازمان، استقرار نظام های ارائه خدمات با کیفیت و آموزش نیروهای انسانی یکپارچه اشاره نمود.

حال با این مختصر که تقدیم حضور شد این سوال مطرح می گردد که چگونه خود این گروه های زنجیره ای هتلی با تفاوتهای متعدد در استراتژی های مدیریتی می توانند از استقرار یک نظام هم افزائی در میان خود بهره مند شوند. تصور شود در صورتیکه گروه های کوچک و بزرگ هتل های زنجیره ای کشور، با تمامی قابلیت ها و پتانسیل های موجود بتوانند در کنار یکدیگر قرار گیرند به چه تصمیمات کلان، اختیارات و امتیازات و ارائه طریق های نافذی می توانند دست یابند. با قدری تامل، تعمق و دوراندیشی به راحتی می توان به پاسخ این سوالها رسید.

 

امیر اصلان زاده

دکتری حرفه ای مدیریت هتلداری و گردشگری